ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΥΔΑΤΟΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΔΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ – ΜΕΤΡΟ 4.1.2 ΚΑΙ ΜΕΤΡΟ 4.3.1.

Γ. Παπανικολάου & Ι. Κωνσταντόπουλος, γεωπόνοι μελετητές

Η εμπειρία του Γραφείου πάνω στα θέματα ορθολογικής χρήσης αρδευτικού νερού και σχεδιασμού αρδευτικών δικτύων τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό φαίνεται ΕΔΩ

Στα πλαίσια των μέτρων 4.1.2 «Υλοποίηση επενδύσεων που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ύδατος» και 4.3.1 «Υποδομές εγγείων βελτιώσεων» του Μέτρου 4 «Επενδύσεις σε υλικά στοιχεία του ενεργητικού» του ΠΑΑ 2014 – 2020 αναλαμβάνουμε τις απαιτούμενες μελέτες σε επενδύσεις βελτίωσης υποδομών άρδευσης και ειδικότερα:

α) της μελέτης εκτίμησης της δυνητικής εξοικονόμησης ύδατος και

β) της μελέτης υπολογισμού της πραγματικής μείωσης της χρήσης ύδατος

που αφορούν σε βελτίωση υφισταμένων:

υποδομών συλλογικών δικτύων άρδευσης
αρδευτικών εγκαταστάσεων γεωργικών εκμεταλλεύσεων

Σκοπός της (α) μελέτης είναι ο έλεγχος της επιλεξιμότητας των επενδύσεων για ένταξη στις δράσεις 4.1.2 « και 4.3.1 του ΠΑΑ 2014-2020, ενώ σκοπός της (β) μελέτης είναι ο υπολογισμός του δείκτη αποτελέσματος με τίτλο: «αύξηση της αποδοτικότητας της χρήσης του νερού στη γεωργία» για την αξιολόγηση των προαναφερόμενων δράσεων σε σχέση με την προτεραιότητα 5Α της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αγροτική ανάπτυξη.

Σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση 165/200277/2018 «ΦΕΚ Β΄ 863» η μελέτη δυνητικής εξοικονόμησης απαιτείται στις προτεινόμενες επενδύσεις (Σχέδια Βελτίωσης) που σχετίζονται με αρδευτικά συστήματα ή δίκτυα.

1.“Υφιστάμενες υποδομές άρδευσης (σε συλλογικό δίκτυο ή σε γεωργική εκμετάλλευση)”: όλες οι υποδομές άρδευσης οι οποίες υφίστανται σε μία ήδη αρδευόμενη περιοχή πριν την προτεινόμενη επένδυση (π.χ. ατομικές υδροληψίες, ατομικά δίκτυα, σωλήνες άρδευσης ανοιχτοί ή κλειστοί, δευτερεύοντα ή τριτεύοντα δίκτυα, κ.α.)

2. “Δυνητική εξοικονόμηση ύδατος”: η μείωση του νερού που δύναται να επιτευχθεί αποκλειστικά και μόνο από την προτεινόμενη επένδυση, χωρίς να έχει κανέναν αρνητικό αντίκτυπο στις υφιστάμενες αρδευόμενες καλλιέργειες.

3. “Πραγματική μείωση της χρήσης ύδατος”: η μείωση του νερού που λαμβάνει χώρα στην πραγματικότητα και οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην προτεινόμενη επένδυση, χωρίς να έχει κανέναν αρνητικό αντίκτυπο στις υφιστάμενες αρδευόμενες καλλιέργειες.

4. “Συλλογικό Δίκτυο Άρδευσης”: το δίκτυο που τελεί υπό τη διαχείριση ενός Φορέα Διαχείρισης (Οργανισμός Εγγείων Βελτιώσεων (ΟΕΒ) ή ΟΤΑ α΄ ή β΄ βαθμού) και διαθέτει άδεια χρήσης νερού δυνάμει της κοινής υπουργικής απόφασης 146896/2014 (Β΄ 2878), όπως ισχύει κάθε φορά.

5. “Αρδευτική εγκατάσταση γεωργικής εκμετάλλευσης”: η εγκατάσταση που ανήκει σε ένα παραγωγό ή σε ομάδα παραγωγών και διαθέτει άδεια χρήσης νερού

Αρδευτικές Μελέτες Υποδομών Εγγείων Βελτιώσεων

Συντάσσονται με βάση την ΚΥΑ «Τεχνικές Προδιαγραφές Εκπονήσεως Γεωργοτεχνικών – Γεωργοοικονομικών Μελετών και Διερευνήσεως Οικονομικών Αποτελεσμάτων στο πλαίσιο Μελετών Εγγειοβελτιωτικών Έργων».

Σκοπός τους είναι:

να εξετάσουν όλες τις παραμέτρους της δεσποζόμενης επιφάνειας και της ευρύτερης περιοχής (γεωλογία, γεωμορφολογία, εδαφολογία, περιβαλλοντικούς και νομικούς περιορισμούς, κλίμα, δημογραφικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες)
να καθορίσουν την περίμετρο του κάθε αρδευτικού έργου, την καθαρή του έκταση και να προτείνουν το Σχέδιο Ανάπτυξης που θα αντιστοιχεί στην έκταση αυτή, με κριτήριο την ορθολογική αξιοποίηση του έργου μέσω της αύξησης της παραγωγής και του αγροτικού εισοδήματος στην περιοχή του έργου.
Να υπολογίσουν τον ελάχιστο απαιτούμενο όγκο αρδευτικού νερού ώστε να επιτευχθεί ορθολογική λειτουργία, νομική συμβατότητα και οικονομική βιωσιμότητα του Σχεδίου Ανάπτυξης, λαμβάνοντας υπόψη την επάρκεια του διατιθέμενου αρδευτικού νερού.
Να υπολογίσουν όλα τα απαραίτητα γεωργοτεχνικά στοιχεία που απαιτούνται στο σχεδιασμό των αρδευτικών δικτύων
Να προτείνουν τον τρόπο της Διοίκησης του Έργου και να προβούν στη διερεύνηση των οικονομικών αποτελεσμάτων του προτεινόμενου Σχεδίου Ανάπτυξης καταλήγοντας σε συμπεράσματα για την αποδοτικότητα του έργου.

Στα πλαίσια της εναρμόνισης με τα παραπάνω απαιτούνται ενέργειες, συνεργασίες και επιτόπιες αυτοψίες, προκειμένου να συγκεντρωθούν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την πλήρη γνώση των συνθηκών που σχετίζονται με την περιοχή μελέτης και αναφέρονται στις υδρολογικές, κλιματικές, κοινωνικές και εδαφικές συνθήκες, την παραγωγή, τα χρησιμοποιούμενα μέσα και κυρίως τις συνθήκες άρδευσης όλων των εκτάσεων.

Με βάση τα στοιχεία σε έντυπο ή φωτογραφικό υλικό, ψηφιακά μέσα και προφορική ενημέρωση, αποκτάται σαφής γνώση της υφιστάμενης κάθε φορά κατάστασης και όλων των παραμέτρων που επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα τις συνθήκες της πρωτογενούς παραγωγής και επομένως τις επεμβάσεις που είναι απαραίτητο να γίνουν για να βελτιωθούν οι συνθήκες στο μέτρο του δυνατού.

Βασικές αρχές που διέπουν την εκπόνηση της αρδευτικής μελέτης είναι:

Α) Σε ότι αφορά τη πρόταση σχεδίου ανάπτυξης και την αναλογία των καλλιεργειών επί της συνολικής έκτασης, πρωτεύοντα ρόλο διαδραματίζουν αφενός η ΚΑΠ και η προσαρμογή της στα καθ’ ημάς και αφετέρου οι ανάγκες της περιοχής και οι συνθήκες των αγορών όπως διαμορφώνονται τα τελευταία χρόνια.

Β) Στον καθορισμό της απαιτούμενης ποσότητας αρδευτικού νερού και τις ανάγκες σε νερό της κάθε καλλιέργειας, χρησιμοποιούνται οι αρχές της γεωπονικής επιστήμης καθώς και οι απαιτήσεις και προδιαγραφές που έχουν τεθεί από τις σχετικές εγκυκλίους του ΥΠ.Α.Α.Τ.